Autyzm

Wyodrebnianie grupy dzieci autystycznych, jako osobnej kategorii diagnostycznej, dokonal Leo Kanner w 1943 r. Ten pracujacy w Baltimore pediatra pochodzenia austriackiego

od 1938 r. Prowadzil obserwacje dzieci, ktore jego zdaniem zachowywaly sie w bardzo odmienny, trudny do sklasyfikowania i fascynujacy sposob. W 1943 r. W artykule
pt. ?Autistic disturbances of affectivee contact? opisal przypadki jedenasciorga dzieci, ktore spelnialy kryteria wyodrebnionego przez niego autyzmu wczesnodzieciecego.

Termin autyzm (autos, gr. sam) zostal juz wczesniej wprowadzony w psychiatrii przez Eugeniusza Bleulera, jako okreslenie jednego z osiowych objawow schizofrenii. Oznaczal
on zamkniecie sie we wlasnym swiecie i rozluznienie dyscypliny logicznego myslenia. Okreslenie ?autyzm? uzywane w dwoch roznych znaczeniach, jako objaw osiowy lub nazwa zespolu, bylo powodem wielu nieporozumien. Jaklewicz postuluje, aby w przyszlosci zostala stworzona inna nazwa dla okreslenia autyzmu wczesnodzieciecego. Uta Frith uwaza, ze terminy , takie jak ?early infantile autism? nie powinno byc uzywane, poniewaz sugeruje, iz zaburzenie to wystepuje tylko w okresie dziecinstwa. Sama proponuje termin ?Autyzm? przez duze A.

Leo Kanner, dokonujac pierwszego opisu autyzmu u 11 dzieci, wyroznil szereg kryterialnych cech dla tego syndromu. Dwiema podstawowymi byly:

1. autystyczna samotnosc ? fundamentalna cecha przejawiajaca sie niemoznoscia nawiazania kontaktu z innymi ludzmi, preferowaniem kontaktu z przedmiotami niz z ludzmi.
2. Pragnienie niezmiennosci ? przejawiajace sie stereotypiami wokalnymi i ruchowymi, spowodowanymi obsesyjnym lekiem

Do nastepnych cech kryterialnych zaliczyl wystepowanie ?wysepek umiejetnosci?, ktore odpowiadajac za doskonala pamiec, odtwarzanie skomplikowanych wzorow, swiadczyc mogly o potencjalnych mozliwosciach intelektualnych tych dzieci. Ich oznaka byla rowniez inteligentna fizjonomia dzieci oraz bardzo sprawne poslugiwanie sie przedmiotami. Jedno
z opisanych prze Kannera dzieci, Karol, majac poltora roku, umial odroznic 18 utworow symfonicznych i po pierwszych taktach identyfikowal kompozytora. Inne dziecko, Donald,
w wieku 2 lat szybko nauczyl sie rozpoznawac olbrzymia liczbe obrazow malarskich w encyklopedii. Kanner odnotowal rowniez, iz w grupie tej mowa nie sluzyla komunikacji interpersonalnej.

W 1944 r. Hans Asperger, psychiatra z Wiednia, opublikowal artykul, w ktorym opisal nastoletnich chlopcow z zaburzeniami w relacjach spolecznych. Zwrocil uwage w tej grupie na brak kontaktu wzrokowego, uboga ekspresje mimiczna i gestykulacje oraz wystepowanie wielu stereotypowych ruchow. Opisywane przez niego osoby wykazywaly izolowane obszary (np. rozkladem jazdy pociagow) i dobra pamiec. Poslugiwaly sie jezykiem nie sluzacym komunikacji, w ktorym zaburzona byla intonacja. Podobnie jak Kenner, Asperger byl pod wrazeniem przejawow umiejetnosci intelektualnych u tych osob, ktore dotyczyly bardzo waskich obszarow.

Poczatkowo autyzm dzieciecy byl wlaczony do grupy psychoz dzieciecych. W 1980 r., w kolejnej edycji Amerykanskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, autyzm zostal wlaczony do grupy rozleglych calosciowych zaburzen rozwojowych, zgodnie z zalozeniem przedstawiajacym autyzm jako kontinuum. W roku 1987 autyzm zostal wyodrebniony jako oddzielna kategoria z grupy pozostalych rozleglych zaburzen rozwojowych. ¦wiatowa Organizacja Zdrowia (WHO) z 1993 r., obok autyzmu dzieciecego wyroznia autyzm atypowy oraz syndrom Aspergera.